زمینه و هدف: ریز حذف های بازوی بلند کروموزوم Y (Yq)، شایع ترین علت مولکولی ناباروری شدید مردانه می باشد که در بر گیرنده سه ناحیه AZFa، AZFb و AZFc می باشد. هرکدام از نواحی ذکر شده حاوی ژن های مختلف درگیر در روند ساخت اسپرم (اسپرماتوژنز) می باشند. تاکنون الگوهای قومی در نحوه توزیع ریز حذف های ذکر شده در جمعیت مردان نابارور ایرانی بررسی گسترده نشده است. مطالعه حاضر در نظر دارد این الگوهای قومی را در مردان مبتلا به الیگواسپرمی شدید یا آزواسپرمی مورد بررسی قرار دهد. روش کار: 1887 مرد نابارور مراجعه کننده به موسسه رویان با تشخیص الیگواسپرمی شدید یا آزواسپرمی به لحاظ وجود ریز حذف های بازوی بلند کروموزوم Y با روش مولتی پلکس PCR و بر اساس تعیین شش STS مارکر مختلف مورد بررسی قرار گرفتند. بیماران همچنین بر اساس محل تولد و گویش سه نسل مذکر متوالی خود در قومیت های آذری (ترک)، فارس، کرد، گیلک/مازنی (شمالی)، لر و عرب طبقه بندی شدند. یافته ها: از بین 1887 مرد نابارور مورد بررسی 100 نفر دارای ریز حذف (29/5%) تشخیص داده شدند. از این میان 38 نفر از قومیت آذری (38%)، 30 نفر فارس (30%)، 11 نفر کرد (11%)، 8 نفر لر (8%)، 6 نفر گیلک/مازنی (6%) و 2 نفر عرب (2%) و 5 نفر نیز از اتباع سایر کشورها (عراقی و افغانستانی) بودند (5%). به طور کلی از بین 100 مرد دارای ریز حذف 70 مورد دارای ریز حذف در AZFc (70%)، 7 نفر دارای ریز حذف در AZFb (4/25%) و 3 نفر دارای ریز حذف در AZFa (6/4%) بودند. همچنین ریز حذف های ریز حذف ترکیبی AZFbc در 18 نفر و AZFabc نیز در 3 نفر مشاهده گردید. آزمون کای-دو حاکی از عدم یکنواختی فراوانی ریز حذف ها در بین اقوام مردان نابارور ایرانی بود گرچه الگوی توزیع در اقوام مختلف یکسان بود. نتیجه گیری: به نظر می رسد فراوانی کلی و الگوی توزیع ریز حذف های کروموزوم Y در جمعیت عمومی مردان نابارور ایرانی مشابه سایر جمعیت ها در جهان بوده و ریز حذف در AZFc شایع ترین فرم آن می باشد. علی رغم اینکه الگوی توزیع ریز حذف های مختلف در بین اقوام ایرانی مشابه به نظر می رسد اما ظاهرًا توزیع یکنواختی نداشته و برای بررسی بهتر مطالعات با حجم نمونه بیشتر و به صورت تجمیع نتایج مراکز ناباروری از استان های مختلف پیشنهاد می گردد.

زمینه و هدف: نیمی از علل ناباروری به دلیل عوامل مردانه است که از مهمترین آنها نقایص ژنتیکی است. ریز حذف نواحی از کروموزوم Y در 7% مردان نابارور دیده می شود که با انتخاب ویژه بیماران بروز آن افزایش می یابد. اهمیت این حذف های ژنی در احتمال انتقال آن به نسل بعد به دنبال استفاده از روش های کمک باروری است. هدف از این مطالعه بررسی بروز ریزحذف های ناحیه AZF در جمعیت خراسان و نیز فاکتورهای دخیل در بروز آن بود.روش بررسی: این مطالعه که توصیفی ـ تحلیلی از نوع مقطعی می باشد روی مردان نابارور مراجعه کننده به بیمارستان امام رضا (ع) مشهد طی سال های 87–85 انجام شد. برای 47 مرد نابارور با الیگو اسپرمی شدید یا آزواسپرمی غیر انسدادی، آزمایش کاریوتایپینگ، بررسی ریزحذف نواحی کروموزوم Y، اندازه گیری سطوح هورمونی به ویژه FSH و بیوپسی بیضه انجام شد. بررسی حذف ژنی با 11 جفت پرایمر مختص نواحی AZF و SRY به روش STS انجام شد. آنالیز داده ها به کمک نرم افزار SPSS ویرایش 13 انجام شد. در توصیف داده ها از نمودارها و جداول آماری استفاده شد و در تحلیل نیز آزمونX2 ، دقیق فیشر، من ویتنی و غیره بکار رفتند. p<0.05  سطح معنی داری آزمون در نظر گرفته شد.نتایج: سه مورد از چهار بیمار (8.5%) دارای حذف نواحی از کروموزوم Y آزواسپرم بودند. حذف SRY و سندرم کلاین فلتر هر کدام در 2 مورد (4.3%) وجود داشت که هر 4 بیمار اخیر آزواسپرم بودند. حذف چندتایی AZF در 75% بیماران (3 بیمار از 4 نفر) ملاحظه شد. حذف های AZFa و AZFb وAZFc  در 25%، 50% و 100% از بیماران ملاحظه گردید. بیماران از لحاظ سطح FSH خون به دو گروه اختلال هورمونی و بدون آن تقسیم شدند، که حذف AZF در این دو به ترتیب 17.6% و %3.3 بود (p=0.128). در بیماران آزواسپرم و الیگواسپرم شدید، حذف AZF به ترتیب 1/11 و 5% بود (p=0.626). همچنین تفاوت معنی داری در حذف AZF در مبتلایان به واریکوسل با سایرین مشاهده نشد. سابقه فامیلی نیز تاثیر معنی داری در بروز حذف نواحی کروموزوم Y نداشت. 3 مورد از 4 مورد حذف AZF که بیوپسی بیضه انجام شده بود، دچار سندروم سلول های سرتولی (SCOS) بودند.نتیجه گیری: شیوع حذف نواحی از کروموزوم Y در ناباروری با عامل شدید مردانه بالا است و به ویژه از این نظر که شانس انتقال این نقص به فرزند به دنبال استفاده از روش های کمک باروری وجود دارد، لزوم ارزیابی آن در موارد الیگواسپرمی شدید (5<million/ml ) یا آزواسپرمی غیر انسدادی روشن می شود.

زمینه و هدف: نواحی حاوی فاکتورهای آزوسپرمی (AZF) واقع در بازوی بلند کروموزوم Y، دارای ژن هایی است که نقش و عملکرد خاص آنها در اسپرماتوژنز و باروری به طور کامل مشخص نشده است؛ از این رو، شناخت ارتباط بین ریزحذف های نواحی AZF با باروری مردان؛ تشخیص، درمان و مشاوره ژنتیک را مقدور می سازد. هدف از انجام این مطالعه، بررسی ریزحذف های کروموزوم Y در بیماران مبتلا به ناباروری اولیگواسپرمی و آزواسپرمی غیرانسدادی و شناسایی STS (ناحیه توالی اتصالی) نشانگرهای مناسب مرتبط با آنان بود.روش تحقیق: این مطالعه، بر روی 45 مرد نابارور مبتلا به آزواسپرمی و الیگواسپرمی با دلایل غیر انسدادی و دارای کاریوتایپ نرمال که به مرکز ناباروری منتصریه مشهد مراجعه کرده بودند، انجام شد. غربالگری مولکولی با استفاده از تکنیک Multiplex PCR و پرایمرهای STS، طبق راهنمای EAA/EMQN (آکادمی اندرولوژی/ شبکه کیفیت ژنتیک مولکولی اروپا) برای شناسایی ریزحذف ها در نواحی سه گانهAZF کروموزوم Y انجام شد.یافته ها: از بین 45 مرد نابارور، 3 بیمار دارای ریزحذف های کروموزوم Y در ناحیه AZFa بودند. از این 3 نفر، 2 بیمار 7.7درصد) در ناحیه AZFc و یک بیمار (5.7 درصد) در ناحیه AZFa دارای ریزحذف بودند. نتایج نشان داد، ریزحذف های نواحی AZF نقش زیادی بر بروز آزواسپرمی و الیگواسپرمی در مردان نابارور دارد.نتیجه گیری: بررسی ریزحذف های کروموزومY به عنوان یک آزمایش مولکولی با اهمیت برای کسب اطلاعات ژنتیکی قابل اعتماد در مردان مبتلا به ناباروری، قبل از استفاده از تکنیک های کمک باروری توصیه می شود؛ این امر به کاهش هزینه ها و اثربخشی درمان کمک خواهد نمود.

تعیین جنس اسپرم یکی از راه های مهم پیش انتخاب جنسی نتاج است که به همراه تلقیح مصنوعی، توانایی قابل توجهی برای بهبود روند اصلاح و بازده تولید شیر و گوشت حیوانات دارد. اساس این روش، تفاوت های موجود بین اسپرم های حامل کروموزوم های X و Y است. سلول های اسپرم حامل کروموزوم های X و Y را می توان به کمک روش هایی مثل اندازه گیری فلوسیتومتریک DNA جدا کرد. در این پژوهش، برای ارزیابی دقت تعیین جنس اسپرم، توسعه یک روش ساده مبتنی بر FISH برای تمایز اسپرم های حامل کروموزوم های X و Y مورد توجه قرار گرفت. به این منظور، تلاش شد که کاوشگر FISH مختص قطعه DNA تکراری پری سانترومریک کروموزوم Y گاو (جایگاه (DYZ1, Tp13-q12) با استفاده امکانات موجود ساخته شود. با این هدف، DNA ژنومی از گلبول های سفید خون گاو نر استخراج شد. آن گاه آغازگرهای اختصاصی DYZ1 برای تکثیر ناحیه پری سانترومریک کروموزوم Y مورد استفاده قرار گرفتند. سپس محصول PCR با استفاده از Biotin-16-dUTP، در واکنش PCR دوم نشاندار شد. آن گاه محصول PCR نشاندار شده، تخلیص شد، در بافر دو رگه سازی حل گردید و به عنوان کاوشگر FISH مورد استفاده قرار گرفت. کاوشگر FISH مختص کروموزوم Y، پس از دورگه سازی با سلول های متافازی و اینترفازی تثبیت شده با متانول: اسید استیک، علایم قوی را نشان داد. در مجموع، تولید اولین کاوشگر FISH در ایران برای شناسایی کروموزوم Y گاو، موفقیت بزرگی بود که می تواند برای پژوهش های بعدی تعیین جنسیت به کار رود. همچنین کاوشگر FISH ساخته شده در این پژوهش و آغازگرهای مربوط به آن، می تواند برای تعیین جنس و تشخیص حالت های پلوئیدی در سلول های گاوی (مثل بلاستومرهای منفرد و رگه های سلولی) مورد استفاده قرار گیرند.

مقدمه و هدف: بر طبق گزارشهای سازمان بهداشت جهانی، عامل اصلی ناباروری در 20% موارد بین زوجهای فاقد فرزند قطعا توسط عامل مذکر ایجاد می گردد. 70% موارد ناباروری مردان علل شناخته شده ای دارد، اما در 30% موارد علت ناشناخته است. کروموزوم Y و حذفهای کوچک بازوی بلندکروموزوم Y در سه ناحیه AZFa، AZFb،AZFc  مرتبط با نقص روند اسپرماتوژنز می باشد. اهمیت این حذفهای ژنی در احتمال انتقال آن به نسل بعد با روشهای کمک باروری است. در این مطالعه هدف بررسی حذف های کوچک کروموزوم Y در مردان نابارور آزواسپرم و الیگواسپرم شدید مراجعه کننده به مرکز IVF بیمارستان فاطمیه همدان می باشد.روش کار: در این مطالعه مورد شاهدی 56 مرد نابارور با الیگواسپرمی و آزواسپرمی غیر انسدادی که فاقد هرگونه اختلال سیتوژنتیکی بودند و 44 مرد سالم بارور مورد بررسی قرار گرفتند. کلیه بیماران جهت تعیین حذفهای کروموزوم Y در سه ناحیه AZFa، AZFb و AZFc با روش Multiplex PCR مورد بررسی قرار گرفتند. پرایمرهای sY84، sY86 برای ناحیه AZFa، پرایمرهای sY127،sY134  برای ناحیه AZFb و پرایمرهای sY254،sY255  برای ناحیه AZFc استفاده گردید.نتایج: میزان جهش در مردان الیگو و آزواسپرم 1.87% به دست آمد که با تفکیک به گروههای آزواسپرم و الیگواسپرم شدید به ترتیب مقادیر 4% و 0% به دست آمد. یک بیمار از 56 بیماردارای حذف در ناحیه(AZF)  بود، که 1 حذف در ناحیه AZFa (sY84)،2  حذف در ناحیه Sy134) و AZFb (sY127 و 1 حذف در ناحیه AZFc (Sy254) مشاهده گردید. در هیچ یک از مردان گروه کنترل در نواحی مورد بررسی جهش مشاهده نگردید.نتیجه نهایی: این مطالعه تاکید میکند که آنالیز و بررسی حذفهای کوچک کروموزوم Y بایستی برای کلیه بیماران الیگو وآزواسپرم با علت ناشناخته که کاندید تزریق درون سیتوپلاسمی اسپرم هستند انجام گیرد. نتایج حاصل همچنین تاکید می کند که عوامل شناخته نشده ای در ناباروری مردان وجود دارند که لزوم بررسی های وسیع تر در این زمینه را ایجاب می کند.

توالیهای تکراری کوتاه DNA (Short tandom Repeats) کروموزوم (Y – STR) Y انسان، واقع در خارج از ناحیه شبه اتوزومی(Pseudoautosomal)  و در بخش های غیر نوترکیب کروموزوم Y از پدر به پسران انتقال می یابد. این توالیهای تکراری در مطالعات تکاملی و ردیابی مهاجرت انسان، بررسی دودمان پدری و هم چنین در آزمون اثبات رابطه پدر - فرزندی و کاربردهای دیگر پزشکی قانونی، نشانگرهای بسیار سودمندی هستند. این مطالعه بر روی چند شکلی توالی تکراری کوتاه کروموزوم Y در میان 100 مرد غیر خویشاوند که به طور تصادفی از جمعیت تهران انتخاب شده اند، انجام شده است.این نمونه جمعیتی تصادفی به دلیل وضعیت مختلط جمعیت تهران،‏ به خاطر مهاجرت پذیر بودن، به نظر می رسد نماینده نسبی (حداقل در معرفی عمومی اللها و هاپلو تیپ های موجود) از جمعیت ایران باشد. با استفاده از یک روش مبتنی بر PCR چند شکلیهای 9 نشانگر توالیهای کوتاه تکراری ویژه کروموزوم Y شامل DYS392 , DYS391 , DYS390, DYS389 I / II, DYS385 a / b ,DYS19 , و DYS393 مطالعه شده اند. این نشانگرها به عنوان حداقل هاپلوتایپ اروپایی(European Minimal Haplotype)  تعریف شده اند. فراورده های PCR  ابتدا بر روی ژل آگارز 1.5 درصد و سپس برای تفکیک بهتر و اطمینان از تفاوتهای جزئی در تعداد تکرارها بر روی ژل پلی آکریل امید رانده شد. تنوع ژنتیکی (Genetic Diversity) ;GD)، نشاندهنده چند شکلی آللی، برای هر نشانگر محاسبه شد.  نشانگرDYS385  بیشترین چند شکلی و نشانگر DYS391 کمترین چند شکلی را در بین افراد بررسی شده در این مطالعه نشان داد. تنوع هاپلوتایپی (Haplotype Diversity)  برای ارزیابی پراکنش هاپلوتایپی این جمعیت 0.999 محاسبه شد. در نتیجه به خاطر این تنوع گسترده این نشانگرهای Y - STR در پزشکی قانونی، آزمون اثبات رابطه پدر - فرزندی و همچنین در مطالعات مقایسه ای گروههای نژادی در ایران می تواند به کار رود. نتایج حاصل به دلیل تنوع گروههای نژادی ساکن ایران نیز در مطالعات جهانی مربوط به توالیهای تکراری کروموزوم Y حایز اهمیت است. مطالعه تفصیلی توالیهای YSTR بین گروه های قومی و نژادی مختلف ایران در ازمایشگاه ما در دست انجام است.

مقدمه: در حدود 10-15 درصد زوجین مشکل ناباروری دارند که در 50 درصد موارد، مردان مسوول ناباروری هستند. حذف در سه ناحیه غیر هم پوشان به نام هایAZFa ، AZFb و AZFc در بازوی بزرگ کروموزوم Y باعث تخریب اسپرماتوژنز و در نهایت ناباروری در مردان می شود. مطالعات اخیر نشان داده اند که مردان دارای ریز حذف های کروموزوم Y که از تکنیک های تزریق داخل سیتوپلاسمی اسپرم برای درمان استفاده کرده اند، این جهش ها را به فرزندان پسر خود منتقل می کنند. بنابراین قبل از انجام تزریق داخل سیتوپلاسمی اسپرم در مردان نابارور با نقایص شدید اسپرماتوژنز، غربالگری برای ریز حذف های کروموزوم Y باید انجام گیرد تا از انتقال این جهش ها به فرزندان پسر جلوگیری شود.روش کار: این مطالعه مرور موارد در 100 مرد نابارور مراجعه کننده به مرکز ناباروری بیمارستان شهید بهشتی کاشان و مراکز ناباروری تبریز انجام شد. نمونه خون گرفته شد و توسط روش رسوب با نمک، استخراج DNA انجام شد. برای شناسایی ریز حذف ها در نواحی سه گانه کروموزوم Y، تعداد 7 مارکر) STS ناحیه توالی اتصالی) طبق راهنمای EAA/EMQN (آکادمی آندرولوژی/شبکه کیفیت ژنتیک مولکولی اروپا) و 11 مارکر STS بر اساس سایر مقالاتی که در ایران و کشورهای اطراف انجام شده بود، انتخاب و روی آنها واکنش زنجیره ای پلیمراز انجام شد.یافته ها: هیچ یک از ریز حذف های شایع کروموزوم Y در افراد کاشانی شرکت کننده در مطالعه مشاهده نشد. ولی در بیماران تبریزی شرکت کننده در این مطالعه چهار مورد (8%) ریز حذف در ناحیه AZF مشاهده شد.نتیجه گیری: ریز حذف های زیادی در ناحیه AZF کروموزوم Y در بیماران کاشانی و تبریزی مراجعه کننده به مراکز ناباروری مشاهده نشد که این موضوع نشان دهنده نقش سایر موارد در بروز ناباروری در این مناطق می باشد.